عبد الحسين شهيدى صالحى
16
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
از تفسير قرآن بپرس زيرا من عين تنزيل را نزد امير المؤمنين ( ع ) خواندم و او تأويلش را به من ياد داد . كشى روايت كرده است كه بعد از املاء تفسير خود بر ابن عباس خبر شهادت خويش را به ابن عباس داده ، ابن عباس خيال كرد كه ميثم از ساحران است ، قصد پاره كردن تفسير او را نمود . ميثم تمار به او گفت : اين تفسير را نگهدار چنانچه گفتههاى من حق بود و صحت آن را مشاهده كردى اين تفسير را داشته باش و اگر گفتههاى من باطل بود آنگاه آن را پاره كن و چندى نگذشت كه گفتههاى ميثم به حقيقت پيوست . شيخ ابى عبد الله مقداد ( م 826 ق ) در كنز العرفان فى فقه القرآن به قسمتى از تفسير ميثم تمار اشاره و استدلال نموده است . منابع : اعيان الشيعة ، 10 / 198 ؛ تأسيس الشيعة ، 83 ؛ الذريعة ، 4 / 317 ؛ رجال ، ابن داود ، 356 ؛ رجال ، كشى ، 74 ؛ رجال ، شيخ طوسى ، 58 ؛ جامع الرواة ، 284 ؛ معجم رجال الحديث ، 19 / 94 ؛ الكافى ، 2 / 220 . تفسير علقمة ، اثر علقمة ( 29 ق - 61 ق ) فرزند قيس بن عبد الله بن مالك نخعى كوفى از شيعيان شجاع و جنگجو و از اصحاب امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) و قاريان قرآن و عالم به تأويل و تفسير قرآن . وى از ثقاة رواة نزد فريقين سنى و شيعه است . از ابن مسعود نقل است كه ما اقرأ شيئا و لا اعلّمه الّا علقمة يقرأه و يعلّمه ) . دكتر محمد حسين ذهبى در التفسير و المفسرون به مكانت علمى وى در تفسير اشاره كرده و اقوال عامه را دربارهء وى نقل مىكند سپس به نقل از الاتقان سيوطى در ترجمهء ابن مسعود اظهار مىكند كه ابن مسعود علم تفسير خود را به اهل كوفه داد چون بين آنان مىزيست از بين چند تن علقمة بن قيس را نام برده او را از اكابر مفسران ذكر نموده و از مشهورترين شاگردان و راويان از ابن مسعود دانسته كه سالها كرسى تفسير را در كوفه پس از استادش ابن مسعود به خود اختصاص داده است .